FréttirMælt með

Þori, GET og vil

By desember 17, 2017janúar 11th, 2018No Comments

Ákveðið hef­ur verið að leggja niður Geðheilsu- og eft­ir­fylgd­art­eymi (GET), sem starfað hef­ur inn­an heilsu­gæsl­unn­ar und­an­far­in fimmtán ár. For­stöðumaður teym­is­ins seg­ir um mikla aft­ur­för að ræða og stór hóp­ur muni líða fyr­ir ákvörðun­ina. Til teym­is­ins leit­ar bæði fólk sem hef­ur verið veikt lengi og fólk sem hef­ur dottið út úr sinni rútínu tíma­bundið vegna veik­inda.

„Við vilj­um varðveita þetta kon­sept og mun­um berj­ast fyr­ir því að staðsetja teymið ann­ars staðar,“ seg­ir Auður Ax­els­dótt­ir.

Það hef­ur verið erfitt að fá ein­hvern einn til að taka ábyrgð á þessu en ákvörðunin er tek­in inn­an heilsu­gæslu höfuðborg­ar­svæðis­ins. Frum­kvæðið kem­ur þaðan, ekki er vilji til að bjóða leng­ur upp á þessa þjón­ustu og ákvörðunin er tek­in án alls sam­ráðs við okk­ur. Þetta er mik­il aft­ur­för,“ seg­ir Auður Ax­els­dótt­ir, iðjuþjálfi og for­stöðumaður Geðheilsu- og eft­ir­fylgd­art­eym­is (GET), sem starfað hef­ur í þágu fólks með geðrask­an­ir í hálf­an ann­an ára­tug, en ákveðið hef­ur verið að leggja teymið niður.

Skýt­ur skökku við

Auður seg­ir þetta skjóta skökku við enda hafi Alþingi samþykkt á síðasta ári að stefna að fjölg­un fag­legra teyma af þessu tagi í heil­brigðis­kerf­inu. Þrjú ný teymi eru í burðarliðnum inn­an heilsu­gæsl­unn­ar en ekki hafi verið talað um að þau eigi að leysa GET af hólmi. „Þannig er alla vega ekki talað í mín eyru og vanda­málið er að ég fæ ekki nokk­urn mann til að tala út um málið. Er eðli­legt að rík­is­stofn­an­ir geti upp á sitt ein­dæmi tekið til sín fjár­magnið sem ætlað er starfi sem þessu en hent reynsl­unni og ár­angr­in­um? Notað fjár­magnið síðan í gjör­ólík teymi. Það er eitt­hvað bogið við þetta,“ seg­ir Auður og bæt­ir við að þjón­usta GET sé mjög ódýr.

Spurð hvort hún hafi snúið sér til heil­brigðisráðuneyt­is­ins kveðst hún hafa gert það en það hafi verið í tíð síðasta ráðherra. „Ég bind að sjálf­sögðu von­ir við það að nýr ráðherra sýni mál­inu áhuga og skiln­ing.“

Auður er ósátt við vinnu­brögðin en henni var til­kynnt ákvörðunin eft­ir að hún var tek­in og ekki var á nein­um tíma­punkti haft sam­ráð við hana eða aðra inn­an teym­is­ins. „Er ekki eðli­legt að ræða málið og kalla eft­ir sjón­ar­miðum teym­is­ins þegar áhersl­um er breytt með þess­um hætti?“ spyr hún. „Það sam­tal fór aldrei fram. Okk­ur bara til­kynnt niðurstaðan.“

Virk­ar vel sam­an

Fimmtán ár eru síðan GET var sett á lagg­irn­ar, að frum­kvæði Auðar, og samþykkti hún beiðni um að það yrði vistað inn­an heilsu­gæsl­unn­ar. Þjón­usta GET er þríþætt; ein­stak­lings­eft­ir­fylgd, aðstand­end­astuðning­ur og not­enda­hóp­ur. Á sama tíma stofnaði hún ásamt fjór­um ein­stak­ling­um með geðrask­an­ir Hug­arafl, sem er sam­starfs­hóp­ur not­enda og fag­fólks þar sem not­endaþekk­ing og hóp­astarf er í for­grunni. Hug­arafl hef­ur síðan unnið við hlið teym­is­ins.

„Ég hef verið brautryðjandi fyr­ir batanálg­un og vald­efl­ing­araðferð í vinnu með fólki með geðrask­an­ir og hef­ur þetta tvennt, fag­lega vinn­an sem fer fram inn­an teym­is­ins og fé­lags­lega vinn­an sem Hug­arafl hef­ur staðið fyr­ir af mikl­um mynd­ar­skap, virkað mjög vel sam­an. Við höf­um alltaf lagt áherslu á það að reynsla fólks með geðrask­an­ir skipti miklu máli. Við höf­um verið áber­andi í kerf­inu með þessi gildi og náð gríðarlega góðum ár­angri. Það er ekki síst vegna þess að við höf­um getað boðið upp á aðstoð bæði frá fag­fólki og fólki sem hef­ur reynt geðrask­an­ir á eig­in skinni,“ seg­ir Auður. Í álykt­un Sam­einuðu þjóðanna um geðheil­brigðismál er lögð áhersla á nálg­un eins og GET hef­ur þróað, opna per­sónu­lega þjón­ustu sem ein­stak­ling­ar geta leitað á eig­in for­send­um. „Því finnst mér skref stigið aft­ur á bak og val­mögu­leik­um í þjón­ustu fækkað.“

Með því að leggja niður teymið tap­ast ekki aðeins mik­il og dýr­mæt reynsla, held­ur líka opið úrræði, að sögn Auðar. „Við erum stærsta úrræðið á Íslandi sem er með opna end­ur­hæf­ingu sem sinnt er af fag­fólki og not­end­um í sam­vinnu. Hingað get­ur fólk komið inn af göt­unni, án þess að vera með grein­ingu, en við erum mikið til að sinna hópi sem á erfitt með að fara í aðra hefðbundna end­ur­hæf­ingu, eins og til dæm­is hjá Virk eða starf­send­ur­hæf­ing­ar­stöðvum.“

Nær væri að fjölga

Til teym­is­ins leit­ar bæði fólk sem hef­ur verið veikt lengi og fólk sem hef­ur dottið út úr sinni rútínu tíma­bundið vegna veik­inda. „Það mun stór hóp­ur líða fyr­ir þessa ákvörðun. Hvert á það fólk að fara sem kýs þessa batanálg­un? Þetta mun hægja á bata­ferli og jafn­vel í ein­hverj­um til­vik­um leiða til al­var­legs bak­slags í bata. Það tek­ur lang­an tíma að byggja upp traust og þekk­ingu not­enda á úrræðum.“

Að sögn Auðar hef­ur reynsl­an sýnt að hug­mynda­fræði og aðferðir GET henta vel þeim fjölda ein­stak­linga sem hef­ur nýtt sér þjón­ust­una til bata og auk­inn­ar þátt­töku í sam­fé­lag­inu og ár­ang­ur af starf­inu sé óum­deild­ur. Nú er unnið að frek­ari rann­sókn­um á ár­angri teym­is­ins og eru til dæm­is tvær meist­ara­rit­gerðir vænt­an­leg­ar frá Há­skóla Íslands um starf þess.

Grein­in birt­ist í heild í Sunnu­dags­blaði Morg­un­blaðsins.

Umsjón persónuverndarvalkosta

Afar Nauð

Vafrakökur eru nauðsynlegar til að vefsetrið starfi eðlilega.

#
sc_anonymous_id, WIDGET::local::assignments

Markaðssetning

Notaðu vafrakökur til að nýta þér markaðssetningarreynslu þína til hins ýtrasta og lesa veraldarvefinn. Allar fyrirætlanir eru að mestu leyti viðeigandi fyrir hvern einstakling og eru jafnframt viðeigandi valkostir fyrir hvern ritstjóra vefseturs og aðra.

#
GPS, PREF, VISITOR_INFO1_LIVE, YSC, yt.innertube::nextId, yt.innertube::requests, yt-player-bandwidth, yt-player-two-stage-token, yt-remote-cast-installed, yt-remote-connected-devices, yt-remote-device-id, yt-remote-fast-check-period, yt-remote-session-app, yt-remote-session-name
IDE, test_cookie
UID, UIDR,

Synleg Frammistöðu

Vafrakökurnar eru notaðar til að fylgjast með notendasamskiptum og skynja þegar hugsanleg vandkvæði koma upp. Þær hjálpa okkur að bæta þjónustu okkar með því að láta í té greiningargögn um hvernig notendur nota þetta vefsetur.