Viðtal við Auði Axelsdóttur í MBL

Greinin fjallar um starf Hugarafls og þá hugmyndafræði sem liggur að baki starfseminni. Auður Axelsdóttir segir að Hugarafl sé félagasamtök sem byggja á þeirri sannfæringu að einstaklingar geti náð bata af geðrænum áskorunum. Hún bendir á að rannsóknir sýni að bati sé raunverulegur og að margir nái góðum bata þegar þeir fá viðeigandi stuðning.

Persónuleg reynsla mótaði starfsemina

Auður segir frá því að hún og bróðir hennar hafi bæði glímt við geðheilbrigðisvanda á yngri árum. Þau hafi upplifað að skortur væri á samtali, virðingu og raunverulegum batahugsjónum innan kerfisins. Þessi reynsla hafi orðið kveikjan að stofnun Hugarafls árið 2003.

Markmiðið hafi frá upphafi verið að skapa vettvang þar sem einstaklingar fengju von, jafningjastuðning og tækifæri til að byggja upp líf sitt á eigin forsendum.

Áhersla á spurninguna „Hvað kom fyrir þig?“

Auður segir mikilvægt að horfa ekki eingöngu á einkenni eða greiningar heldur spyrja hvað einstaklingurinn hafi upplifað í lífi sínu. Þessi nálgun færi fókusinn frá því að spyrja „Hvað er að þér?“ yfir í að skilja lífssögu, áföll og aðstæður sem kunna að liggja að baki vanlíðan.

Rannsóknir sýna árangur

Greinin vísar til Félagsvísindastofnunar Háskóla Íslands sem hafi metið starf Hugarafls. Þar komi fram að stór hluti þátttakenda upplifi aukna lífsgleði, meiri virkni og betri líðan eftir þátttöku í starfseminni.

Niðurstöðurnar sýni meðal annars:

• aukna þátttöku í samfélaginu,

• aukna von og trú á eigin getu,

• betri andlega líðan,

• meiri virkni og sjálfstæði.

Auður segir að þessar niðurstöður staðfesti það sem Hugarafl hafi séð í starfi sínu um árabil.

Vantar meira fjármagn

Þrátt fyrir góðan árangur segir Auður að starfsemin búi við takmarkað fjármagn. Hún telur samfélagið enn verja mun meira fé í að bregðast við afleiðingum geðrænna veikinda en í snemmtækan stuðning, valdeflingu og bata.

Hún bendir á að geðheilbrigðisþjónusta eigi ekki eingöngu að snúast um sjúkdómsgreiningar heldur einnig um að styðja einstaklinga við að byggja upp innihaldsríkt líf.

Mikill samfélagslegur ávinningur

Auður segir að starf Hugarafls hafi vaxið jafnt og þétt og að hundruð einstaklinga nýti sér þjónustuna ár hvert. Fjöldi sjálfboðaliða og jafningja taki þátt í starfseminni og leggi sitt af mörkum.

Hún telur að fjárfesting í bata og jafningjastuðningi skili samfélaginu miklum ávinningi, bæði fyrir einstaklingana sjálfa og fyrir heilbrigðis- og velferðarkerfið.

Framtíðarsýn

Í lok greinarinnar segir Auður að Hugarafl vilji halda áfram að þróa starf sitt, efla valdeflingu og skapa samfélag þar sem fleiri einstaklingar fá raunverulegt tækifæri til bata. Hún leggur áherslu á að breytingar verði ekki eingöngu til innan heilbrigðiskerfisins heldur einnig í samfélaginu öllu, með aukinni samvinnu, skilningi og virðingu fyrir reynslu einstaklinga.